Jedan od najpoznatijih srednjevjekovnih rukopisa iz 12 vijeka, Miroslavljevo evanđelje, napisan je u Humu, za Miroslava sina Zavidina, brata Stevana Nemanje, koji je tada vladao Humom, a pisao ga je pisar koji je na kraju rukopisa, list 358 ispisao : “Končah s božijeju pomoštiju, amin” te na str. 360 dodao riječ “varsameleon”, tako da je ostao anoniman. Drugi pisar Grigorije je iluminirao rukopis, te napisao kolofon gdje se potpisao kao i na margini na listu 355: “G(ospod)i b(ož)e moj štedrь i mnogom(ilo)stivь pomiluj me svojeju m(i)lostiju Grigorija grešnago nekli byhь u gospodina u milosti bylь na te upvaju”.
Pisan je na pergamentu, bosančicom i to ustavom ali na crkvenoslavenskom jeziku a sadrži aprakosno evanđelje organizirano prema liturgijskim čitanjima po pravoslavnom istočnom obredu. Za razliku od uobičajenih bosanskih jednostupčanih kodeksa, on je ispisan dvostupačno, a najpoznatiji je po svojim bogatim iluminiranim i pozlaćenim minijaturama i ukrasnim inicijalima. Sačuvano je ukupno 362 listova sa 296 iluminacija, ali bez obzira što nije proglašen heretičkim tekstom, jedan list je otkinut zbog lika nage žene.
Miroslavljevo evanđelje se čuvalo u manastiru Hilandaru do 1896. godine, kada ga je kralj Aleksandar Obrenović dobio na poklon od bratstva i doneo u Srbiju. U majskom prevratu 1903. godine su Apis i njegovi zaverenici izvadili "Miroslavljevo evanđelje" i stavili u sanduk sa drugim aktima. Sanduk je kasnije predat kralju Petru Karađorđeviću, koji je naredio da se prenese u Topolu. Od tada se, međutim, "Miroslavljevom jevanđelju" gubi svaki trag, a u javnosti tadašnje Srbije širile su se razne priče i intrige o nestanku bisera srpske kulture. Uoči početka Prvog svetskog rata, 1915. godine,sanduci su ponovo vraćeni kralju. Život Evanđelja u muzeju započinje 1935. godine, njegovom predajom Muzeju kneza Pavla.
Godine 2005. Miroslavljevo evanđelje je upisano na listu UNESCO-a Pamćenje svijeta. Postalo je deo prepoznatljivog identiteta Narodnog muzeja, posebno zbog upotrebe minijature sa dve sučeljene ptice za logo Muzeja.
Facebook album – Miroslavljevo evanđelje
https://www.facebook.com/media/set/?set=oa.1415244895418581&type=1
Google grupa Tragom pisane baštine BiH – Miroslavljevo evanđelje
https://groups.google.com/forum/#!topic/tragom-pisane-bastine-bih/4_ZdrB9pycA
Picasa album – Miroslavljevo evanđelje
https://picasaweb.google.com/115156917274675590086/MiroslavljevoEvanElje
